Hàng trăm gian hàng đã rời khỏi các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee, Lazada, Tiki và TikTok Shop vì không phát sinh đơn hàng trong thời gian dài.

Điều này cho thấy sàn thương mại điện tử không còn là “miền đất hứa” với các nhà bán hàng, nếu không duy trì được niềm tin của người tiêu dùng và tính minh bạch trong kinh doanh.

Áp lực bủa vây nhà bán hàng nhỏ lẻ

Theo báo cáo thị trường bán lẻ trực tuyến 6 tháng đầu năm 2025 và dự báo quý 3/2025 của Metric.vn (nền tảng phân tích dữ liệu Thương mại điện tử tại Việt Nam) dựa trên phân tích dữ liệu 4 sàn thương mại điện tử lớn: Shopee, Lazada, Tiki và TikTok Shop, tính đến quý 1/2025, chỉ còn 472.500 cửa hàng bán hàng trực tuyến đang hoạt động, giảm 7,45% so với cùng kỳ.

Số lượng gian hàng có phát sinh đơn hàng cũng giảm mạnh, khoảng 38.000 cửa hàng so với cùng kỳ năm cạnh. Điều này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn thanh lọc, chỉ những người bán vận hành hành chuyên nghiệp, có nền tảng và chiến lược dài hạn mới thu hút được khách hàng.

Theo ông Trần Lâm, chuyên gia thương mại điện tử, người sáng lập thương hiệu Julyhouse & Macaland, nhiều nhà bán hàng nhỏ rời khỏi cuộc chơi cũng dễ hiểu khi họ đang phải đối mặt với nhiều khó khăn.

Trước đó, các nhà bán hàng nhỏ lẻ trước nguy cơ ro bán hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ, bởi phần lớn trong số họ là mua đi, bán lại, không quan tâm đến việc lấy hóa đơn, chứng từ của hàng hóa hóa đầu vào.

Thêm vào đó, chi phí vận hành, từ phí bán trên sàn, chi phí quảng cáo tăng liên tục, buộc nhà bán hàng nhỏ lẻ, không đủ tiềm năng phải dừng lại.

"Từ đầu năm đến nay, chi phí tài sàn tăng liên tục, từ nền tảng, hoa hồng, quảng cáo, logistic cho tới chi phí đổi trả, suy tính, hiện cao hơn 10% so với năm lười. Nếu tính và đủ, riêng chi phí vận hành sàn đã sử dụng 20% giá thành sản phẩm, không kể phí quảng cáo. Chi phí cao, biên lợi nhuận bị bào mòn, buộc những người bán nhỏ phải sàn."

Tiktok Shop là một trong những nền tảng có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ, nâng cao phần tăng trưởng 35% trong tổng doanh thu thương mại điện tử trong nửa đầu năm 2025. (Ảnh: Hương Giang/Reuters)

Chị Nguyễn Thị Lan, chủ shop bán quần áo trẻ em hoạt động trên cả Shopee và TikTok Shop, chia sẻ về quyết định dừng bán hàng trên sàn sau 3 năm: "Tôi bán hàng online từ cuối năm 2021, lúc đó đơn đều, thu nhập ổn định. Nhưng càng về sau, chi phí quảng cáo, chi phí sàn đều tăng, doanh thu lại giảm xuống. Tháng 5 vừa rồi, tôi quyết định tạm ổn trên sàn để tính toán lại."

Là nhà bán hàng có thương hiệu, ngay cả Nón Sơn cũng chật vật vì chi phí bán hàng tăng. Ông Nguyễn Ngọc Tý, Giám đốc điều hành Công ty trách nhiệm hữu hạn Thời trang Nón Sơn cho biết: "Kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử mang lại rất nhiều lợi ích, sử dụng 50% doanh thu toàn công ty tôi. Tuy nhiên, các sàn thương mại điện tử tăng giá liên tục, có khi tăng 2-3 lần 1 năm. hàng được nhiều, doanh thu lớn, lợi nhuận biên rất chậm, ngay doanh nghiệp có nền tốc độ như chúng tôi cũng thấy."

Bình luận về làn sóng rút lui khỏi thương mại điện tử trong 6 tháng đầu năm, ông Tý cho rằng thị trường không còn là "miền đất hứa" cho những nhà bán thiếu chiến lược, không biết sử dụng dữ liệu hay tối ưu chi phí, nhất là các nhà đầu tư "sổi", làm và thu lợi nhuận ngắn hạn mà không có chiến lược đầu tư bài bản như những thương hiệu có tên tuổi, có nền.

Các chuyên gia thương mại điện tử cũng phân tích, độ mỏng số lượng nhà bán hàng không phải là tín hiệu tiêu cực về sức hút của thương mại điện tử, mà là hệ kết quả của quá trình sẵn sàng lọc tự nhiên, khi người mua ngày càng đề cao tính uy tín, chất lượng, Thừa thải gian hàng chính hãng, có thương hiệu, có năng lực vận hành chuyên nghiệp.

Nghiên cứu của Metric.vn cũng chỉ ra, các doanh nghiệp chính hãng đang xác định vị trí vững chắc trên thị trường, dù có tỷ lệ rất nhỏ, chỉ 3%, nhưng chiếm gần 30% doanh thu toàn thị trường.

Minh bạch hoạt động trên các sàn thương mại điện tử

Có thể nói, cuộc “tháo chạy” của những nhà bán hàng nhỏ lẻ là cơ hội cho những người vẫn đang trụ vững trên sàn.

Theo ông Nguyễn Ngọc Tý, Giám đốc điều hành Công ty trách nhiệm hữu hạn Thời trang Nón Sơn, những cửa hàng thời vụ rút lui, sẽ tạo điều kiện để các gian hàng chính hãng kinh doanh tốt hơn bằng cách tiếp tục tập trung vào giá trị cốt lõi.

Doanh thu của các nhà bán hàng chính hãng chiếm gần 30% doanh thu thị trường. (Ảnh: Hương Giang/VN)

Cùng với việc minh bạch nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm, kiểm soát chất lượng hàng hóa, liên tục làm mới mình, các doanh nghiệp này cũng phải có chiến lược hậu mãi hấp dẫn, bài bản, chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp để thu hút người mua.

Tuy nhiên, ông Tý kiến nghị: "Cần phải có cơ chế kiểm soát việc thu phí vận hành trên sàn, vì hiện tại công cụ này đang được thả nổi, nếu cứ tăng liên tục thì rất khó cho doanh nghiệp. Ngoài ra, chúng tôi mong muốn các sàn thương mại điện tử phải đặt ra những tiêu chí công cụ có thể xem hồ sơ người bán trên sàn, hồ sơ phải đảm bảo đủ các điều kiện với 1 nhà bán hàng, hạn chế cấp phép cho người bán vi phạm sở hữu trí tuệ với các sản phẩm chính sản phẩm hãng, đảm bảo cạnh tranh công bằng cho doanh nghiệp, người bán trên sàn."

Theo ông Võ Thanh Mỹ, Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Navee, Chi hội trưởng Chi hội truyền thông phía Nam, Việt Nam đang chứng kiến tốc độ số hóa trong thương mại rất nhanh, nhưng kèm theo đó là áp lực về kiểm tra chất lượng cả hàng hoá hóa chất trải nghiệm người dùng. Điều đó đã tìm thấy một khoảng cách giữa việc làm "đưa sản phẩm lên sàn" và "xây dựng trải nghiệm dùng tiêu tin cậy, nhất quán". Nếu không xử lý triệt để vấn đề này, thương mại điện tử Việt Nam sẽ khó duy trì tốc độ trưởng thành bền vững.

" Sàn thương mại điện tử đang nắm bắt vai trò chơi là "người thiết lập luật chơi" trong hệ sinh thái số, nhưng họ cần đầu tư hơn vào hệ thống kiểm soát chất, không chỉ ở khâu kiểm hàng, mà còn ở toán phân phối sản phẩm, số lượng người bán, và đặc biệt là xử lý bạch minh. Ngoài ra, các sàn cần nâng cấp vai trò từ "nơi giao dịch" đến "nơi bảo đảm số Bên: nhà bán hàng, người tiêu dùng và các bên thứ ba liên quan (hậu cần, thanh toán...). Thương mại điện tử không chỉ là cuộc đua về giá, mà là cuộc đua về niềm tin và tính bền chắc," ông Mỹ nhấn mạnh.

Làm tốt lắm, thời trang là nhóm hàng có doanh thu cao nhất trên sàn thương mại điện tử. (Ảnh: Hương Giang/VN)

Đồng quan điểm, ông Trần Lâm, chuyên gia thương mại điện tử, nhà sáng lập thương hiệu Julyhouse & Macaland, cho rằng những người rời đi là cơ hội cho những người ở lại, nhưng không dễ dàng để lấp đầy những "khoảng trống" này, bởi các nhà bán hàng cũng phải chịu áp lực rất lớn từ chi phí vận hành hành động trên sàn.

"Nhà bán hàng trụ vững chắc phải giải quyết bài toán chi phí đầu vào, để cơ cấu giá thành cho phù hợp, vừa phải chuẩn chỉnh trong việc thúc thủ các điều kiện kinh doanh về đầu vào, đầu ra. Tuy nhiên, nếu kinh doanh minh bạch, khỏe mạnh, không dùng thủ thuật thì nhà bán hàng có nền chạy, có nguồn sẽ nhanh chóng giành được niềm tin trên trường. Như vậy, cũng là cơ hội để người bán hàng chân chính tăng tốc," Lam cho hay.

Theo nghiên cứu của Metric.vn, 6 tháng đầu năm 2025, tổng doanh số bán hàng qua bốn sàn thương mại điện tử lớn tại Việt Nam bao gồm Shopee, Lazada, Tiki và TikTok Shop đạt 202.300 tỷ đồng (tương đương khoảng 7,8 tỷ USD), tăng gần 42% so với cùng kỳ năm.

Sản lượng bán ra cũng tăng hơn 25%, tương đương 1,9 triệu sản phẩm. Bước sang quý 3, Metric.vn dự báo tổng doanh thu thương mại điện tử sẽ đạt gần 123.000 tỷ đồng, tăng hơn 20% so với quý 2, với nhiều dư địa tăng trưởng từ thị trường.

Dù vậy, nếu các sàn thương mại điện tử không giải quyết được các nút thắt, thì sẽ khó phát huy hết tiềm năng thị trường.